Charlie Chaplin (1889-1977)

slide

ဟာသ သရုပ္ေဆာင္ ခ်ာလီခ်က္ပလင္ ဆို မသိသူမရွိေလာက္ဘူးထင္ပါတယ္။ အသံတိတ္ အျဖဴအမည္းရုပ္ရွင္ေတြမွာ ေခတ္နဲ႔မလိုက္ေအာင္ လွပဆန္းသစ္တဲ႔ ရိုက္ခ်က္၊ အထူးသျဖင့္ သူ႔ရယ္ရႊင္လန္းလွတဲ႔ ဟာသတို႔ေၾကာင့္ ကမာၻေက်ာ္ခဲ႔တဲ႔ အနုပညာရွင္တစ္ေယာက္ပါ။ အႏုပညာရွင္သက္တမ္း ႏွစ္ ၇၀ ေက်ာ္အတြင္း ေက်ာ္ၾကားမႈေတြ၊ ျပႆနာေတြ မ်ိဳးစံုႀကံဳေတြ႕ခဲ႔ရတဲ႔ Charlie Chaplin ဟာ ရုပ္ရွင္ေလာကရဲ႕ အေရးပါဆံုး အေတာ္ဆံုးသူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနဆဲပါပဲ။ အဲအတြက္ Charlie Chaplin ရဲ႕ ဘဝအေၾကာင္း တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေရးသားတင္ျပလိုက္ပါတယ္။

စာနည္းနည္းေတာ႔ ရွည္ပါတယ္။ ရွဲၿပီး မွတ္ထားၾကပါ 😀

Ref; Wikipedia, CharlieChaplin.com


ငယ္ဘဝ ကံမေကာင္းခဲ႔တဲ႔ Chaplin

Charlie Chaplin ဟာ ေမြးကတည္းက ငယ္ဘဝ မသာယာခဲ႔ဘဲ က်ပ္တည္းမႈေတြနဲ႔ ျပည့္ေနခဲ႔ပါတယ္။ အေမျဖစ္သူ Hannah Chaplin ဟာ သူ႔အရင္ လင္ေကာင္မေပၚပဲ Sydney John Hill ဆိုတဲ႔ သားတစ္ေယာက္ ရထားခဲ႔ဖူးတယ္။ အေဖျဖစ္သူ Charles Chaplin Sr. နဲ႔ ကြာရွင္းခဲ႔တာမ်ိဳး မရွိေပမဲ႔ ခြဲေနခဲ႔တယ္။ အေဖက ေငြေၾကး တစ္စက္မွ မေထာက္ပံ႔ခဲ႔ေတာ႔ အေမကပဲ ေငြရွာ ရုန္းကန္ေနရလို႔ Charlie ပါ အသက္ ၉ ႏွစ္မျပည့္ခင္မွာ အလုပ္ရံုကို ႏွစ္ေခါက္ အပို႔ခံခဲ႔ရတယ္။ သူ ၁၄ ႏွစ္ျပည့္ျပန္ေတာ႔ အေမက စိတ္က်န္းမာေရး အက်ဥ္းေထာင္ အပို႔ခံခဲ႔ရျပန္တယ္။ အဲအေတာအတြင္းမွာ Charlie နဲ႔ သူ႔ညီ Sydney ဟာ သူတို႔ ေသခ်ာေတာင္ မရင္းနီး မသိကြ်မ္းတဲ႔ အေဖ႔ဆီမွာ သြားေနခဲ႔ရတယ္။ အဲမွာ အေဖကလည္း အရက္ဂ်ိဳးျဖစ္ေနသလို သူတို႔အေပၚဆက္ဆံတာ ဆိုးရြားလြန္းလို႔ အမ်ိဳးသား ကေလးသူငယ္ ညွင္းပန္းႏွိပ္ဆက္မႈ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႕က အိမ္လာစစ္ရတဲ႔အထိပါပဲ။ ဒါေပမဲ႔ ၂ ႏွစ္အၾကာမွာပဲ အေဖျဖစ္သူ Charles Chaplin Sr. ဟာ အသည္းေရာဂါနဲ႔ ဆံုးပါးသြားခဲ႔ပါတယ္။ အသက္ ၃၈ ႏွစ္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အေမျဖစ္သူ Hannah ကလည္း အဲအေတာအတြင္း က်န္းမာေရးေကာင္းလာလို႔ အျပင္ျပန္လြတ္လာလိုက္၊ ျပန္ဖ်ားလိုက္၊ အပို႔ခံရလိုက္္နဲ႔ ခနခနျဖစ္ေနခဲ႔ၿပီး ေနာက္ဆံုးေတာ႔ ကုမရေတာ႔လို႔ သူေသဆံုးခဲ႔တဲ႔ ၁၉၂၈ ခုနစ္အထိ ေဆးကုသ ခံေနခဲ႔ရပါတယ္။

 

မိဘ ႏွစ္ပါးလံုးက အႏုပညာရွင္ေတြျဖစ္တဲ႔အတြက္ Charlie ဟာ အသက္ ၅ ႏွစ္အရြယ္ကတည္းက ဇာတ္ကတာေတြ လုပ္ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း အေမ႔တိုက္တြန္း အားေပးမႈတို႔ေၾကာင့္ အႏုပညာဘက္မွာ ပိုစိတ္ဝင္စားလာခဲ႔ၿပီး အေဖ႔ အသိေတြကတစ္ဆင့္ Eight Lancashire Lads ဆိုတဲ႔ အကအဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕မွာ ပါဝင္ခြင့္ရခဲ႔ပါတယ္။ သူ႔ကျပ ေဖ်ာ္ေျဖမႈေတြဟာ လူတိုင္းသေဘာက် အားေပးခဲ႔ၾကလို႔နာမည္ရခဲ႔ေပမဲ႔ Charlie ဟာ အက မွာ အားမရပဲ ဟာသ လူရႊင္ေတာ္ပိုင္းကိုလွည့္ဖို႔ ပိုစိတ္အားထက္သန္ခဲ႔ပါတယ္။ အကအဖြဲ႕နဲ႔ နယ္လွည့္ ေဖ်ာ္ေျဖေနတဲ႔ ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုး Charlie ကို သူ႔အေမက ေက်ာင္းပညာဘက္ကိုလည္း မလစ္ဟင္းေအာင္ ေဘးက ေထာက္ပံ႔ကူညီေပးခဲ႔ေပမဲ႔ သူ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္မွာေတာ႔ ေက်ာင္းကထြက္ခဲ႔ပါတယ္။ အဲအခ်ိန္ပိုင္းေတြမွာ အေမက က်န္းမာေရးမေကာင္းေတာ႔တဲ႔အတြက္ က်ရာအလုပ္ေတြလုပ္ၿပီး ကုိယ့္ကိုယ္ကို ရပ္တည္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းခဲ႔သလို တစ္ဖက္မွာလည္း ကိုယ္စိတ္ဝင္စားတဲ႔ ဟာသသရုပ္ေဆာင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ခ်င္တဲ႔ အိပ္မက္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔လည္း ႀကိဳးစားေနခဲ႔ပါတယ္။

၁၄ ႏွစ္အရြယ္ေလာက္မွာေတာ႔ Charlie ဟာ London က ျပဇာတ္ ေအဂ်င္စီ တစ္ခုမွာ အလုပ္ရခဲ႔ပါတယ္။ မန္ေနဂ်ာကလည္း Charlie ဟာ ပါရမီရွိတယ္လို႔ ျမင္မိခဲ႔လို႔ သရုပ္ေဆာင္ခြင့္ေပးခဲ႔ေပမဲ႔ စီးပြားေရးမေကာင္းတဲ႔အတြက္ ၂ ပတ္အၾကာမွာပဲ ျပဇာတ္ရံု ပိတ္ပစ္ခဲ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ အဲအေတာအတြင္းက Charlie ရဲ႕ သရုပ္ေဆာင္ဟန္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေတာ္ေတာ္ကို ခ်ီးမြမ္းခဲ႔တဲ႔ review ေတြ အမ်ားႀကီးထြက္ခဲ႔ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ႔ Charles Frohman Production မွာ Billy the Pageboy အျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ေဖ်ာ္ေျဖျဖစ္ခဲ႔တာကစလို႔ Charlie ဟာ နာမည္ေလး နည္းနည္းရလာခဲ႔ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ကုမၸဏီနဲ႔ တြဲလုပ္လိုက္၊ ထြက္ၿပီး တစ္ေယာက္ထဲလုပ္ၾကည့္၊ အဆင္မေျပေတာ႔ ကုမၸဏီတစ္ခုနဲ႔ ထပ္တြဲလုပ္ မ်ိဳးစံုျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ၁၉၁၃ ခုနစ္မွာေတာ႔ သူ႔သရုပ္ေဆာင္ဟန္ေတြကိုသေဘာက်လို႔ဆိုၿပီး New York Motion Picture Company က သူတို႕ရဲ႕ Keystone Studio မွာ အလုပ္တြဲလုပ္ဖို႔ကမ္းလွမ္းခဲ႔ပါတယ္။ Charlie က Keystone ရဲ႕ ဟာသရုပ္ရွင္ေတြကို သေဘာမက်ေပမဲ႔ “ဘဝသစ္ စရတာေပါ႔” ဆိုၿပီး တစ္ပတ္လုပ္ခ $150 (2016 ခုနစ္အတြက္ဆို $3,635) နဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔တယ္။


Movie Star ျဖစ္လာခ်ိန္

Keystone မွာ စလုပ္ၿပီး ဘာမွမၾကာခင္မွာပဲ Charlie ဟာ နာမည္ႀကီးလာခဲ႔လို႔ တျခားကုမၸဏီေတြကပါ အလုပ္တြဲလုပ္ဖို႔ လာကမ္းလွမ္းတာေတြေရာက္လာခဲ႔ပါတယ္။ အဲအတြက္ သူ႔စာခ်ဳပ္ကုန္တဲ႔ ၁၉၁၅ ခုနစ္မွာေတာ႔ Essanay Company နဲ႔ အလုပ္တြဲလုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ လစ အမ်ားႀကီးတိုးခဲ႔တယ္ေပါ႔။ ေနာက္တစ္ႏွစ္မွာလည္း Charlie ဟာ ကမ္းလွမ္းမႈေတြ အရမ္းမ်ားလာခဲ႔လို႔ လက္ရွိ အႏုပညာေၾကးထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာေပးခဲ႔တဲ႔ Mutual Film Corporation တဲ႔ တြဲျဖစ္ခဲ႔ျပန္ပါတယ္။ အဲအတြင္း သူရိုက္ျဖစ္ခဲ႔တာေတြကေတာ႔ The Floorwalker, The Fireman, The Vagabond, The Count, Behind the Screen န႔ဲ The Adventurer စတာေတြ ပါခဲ႔ပါတယ္။ ၁၉၁၇ ခုနစ္မွာ Mutual နဲ႔ စာခ်ဳပ္သက္တမ္းျပည့္ပါတယ္။ အဲမွာေတာ႔ Charlie ဟာ အလုပ္လုပ္တာမွာ ပိုၿပီး လြတ္လပ္ခြင္႔ လိုခ်င္ခဲ႔တယ္။ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ၿပီးလုပ္ရင္ ကန္႔သတ္မႈေတြရွိသလို အခ်ိန္တစ္ခုအတြင္း ဘယ္ႏွစ္ကားၿပီးရမယ္၊ ဇာတ္ကားအၿပီးေနာက္က်တယ္ စတာေတြက သူ႔ ဖန္တီးႏိုင္မႈကို အေနွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစတဲ႔ဆိုၿပီး ကိုယ္ပိုင္ အလုပ္ပဲလုပ္ေတာ႔ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ႔ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ Hollywood ရဲ႕ La Brea Avenue မွာ ကိုယ္ပိုင္ studios ေဆာက္ခဲ႔ပါေတာ႔တယ္။

ကိုယ္ပိုင္ Studio ေဆာက္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာေတာ႔ Charlie ဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဖန္တီးခြင့္ရခဲ႔ပါတယ္။ First National Exhibitor’ Circuit နဲ႔ ေဒၚလာ ၁ သန္းတန္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ႔ၿပီး ရုပ္ရွင္ ၈ ကား ဖန္တီးခဲ႔တယ္။ ပထမဆံုးကားကေတာ႔ A Dog’s Life ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီရုပ္ရွင္ဟာ ရုပ္ရွင္ေလာကရဲ႕ ပထမဆံုး အႏုပညာအဆန္ဆံုး လက္ရာလို႔ သမုတ္ျခင္းခံခဲ႔ရတဲ႔ထိ ေအာင္ျမင္ခဲ႔တယ္။ အဲေနာက္ပိုင္း အဲေခတ္က ေခၚတဲ႔ Great War မဟာစစ္ပြဲ (ပထမ ကမာၻစစ္) ကာလျဖစ္ေတာ႔ မဟာမိတ္တပ္တို႔အတြက္ ရန္ပံုေငြရွာဖို႔ Third Liberty Bond ဆိုတဲ႔ တိုင္းျပည္လွည့္ ေဖ်ာ္ေျဖခဲ႔ပါတယ္။ သူ႔ေနာက္ထြက္ ရုပ္ရွင္ကေတာ႔ စစ္ပြဲအေျခခံ Shoulder Arms ျဖစ္ၿပီး တာဝန္ရွိသူေတြက စစ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ မေလွာင္ဖို႔ သတိေပးခဲ႔ေပမဲ႔ သူကေတာ႔ ဒီ idea ကိုက စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး ဆက္လုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ ၄၅ မိနစ္စာဇာတ္လမ္းအတြက္ ၄ လ ရိုက္ခဲ႔ရၿပီး အရမ္းလည္းေအာင္ျမင္ခဲ႔ပါတယ္.။


Drama ခင္းတဲ႔ Chaplin

အဲအေတာအတြင္းမွာ Charlie ဟာ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ေပါင္းတာေတြ၊ ခြဲတာေတြ၊ စာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ရုန္းကန္ႀကိဳးစားခဲ႔တယ္။ ၁၉၂၃ မွာေတာ႔ သူပထမဆံုး ထုတ္လုပ္တဲ႔ ရုပ္ရွင္ကို ရိုက္ကူးျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ရုပ္ရွင္ကေတာ႔ A Woman in Paris ျဖစ္ၿပီး အခ်စ္ ဒရာမာကားပါ။ ထူးျခားတဲ႔ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ႔ Charlie ဟာ ရုပ္ရွင္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ရဲ႕ ဇာတ္ဝင္ခန္းတိုင္းလိုလိုမွာ ပါဝင္ခဲ႔ဖူးေပမဲ႔ ဒီကားမွာေတာ႔ ဘယ္သူမွ သတိမထားမိတဲ႔ ျဖတ္ေလွ်ာက္အျဖစ္ပဲ ပါဝင္ခဲ႔တာပါ။ သူမပါေပမဲ႔ ရုပ္ရွင္ရဲ႕ ရိုက္ကူးတင္ဆက္မႈဟာ အႏုပညာရွင္ေတြ၊ ရုပ္ရွင္ဖန္တီးသူ အတတ္ပညာရွင္ေတြအတြက္ ေခတ္ေရွ႕ေျပးရုပ္ရွင္ကားတစ္ကားျဖစ္ခဲ႔ၿပီး အားေပးမႈအျပည့္ရခဲ႔ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ ပရိတ္သတ္ေတြကေတာာ႔ Charlie ရိုက္တယ္ဆိုေပမဲ႔ ရုပ္ရွင္မွာ သူသရုပ္မေဆာင္ေတာ႔ စိတ္ဝင္စားမႈမရွိခဲ႔ပါဘူး။ အဲအတြက္ ရံုဝင္ေငြပိုင္းမွာ ေတာ္ေတာ္အထိနာခဲ႔ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ႔လည္း Charlie ဟာ ဒရမာရုပ္ရွင္တစ္ကား အၿမဲရိုက္ကူးထုတ္လုပ္ၾကည့္ဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ေနခဲ႔တဲ႔ အတြက္ သူ႔ဖန္တီးမႈကို အားရေက်နပ္မႈရွိခဲ႔ပါတယ္။ အဲအတြက္ ဒီကားၿပီးတဲ႔ေနာက္ ဟာသကားဘက္ကို ျပန္လွည့္ခဲ႔ပါတယ္။


အသံရုပ္ရွင္ေတြထဲက City Lights (၁၉၂၃)

City Lights ရုပ္ရွင္ဟာ Chaplin ရဲ႕ အခက္ခဲဆံုးနဲ႔ အပင္ပမ္းဆံုးရုပ္ရွင္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ရက္ေပါင္း ၁၉၀ ေက်ာ္ရိုက္ကူးခဲ႔ရတဲ႔ ရုပ္ရွင္ဟာ production ကာလတစ္ခုလံုးဆို ၂ ႏွစ္ ၈ လ ၾကာခဲ႔ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုရွိတာက အဲအခ်ိန္မွာ အသံရုပ္ရွင္ေတြ ေခတ္စားေနပါၿပီ။ ဒါေပမဲ႔ Chaplin ရဲ႕ ကမာၻေက်ာ္ Tramp ဇာတ္ေကာင္ဟာ ဘာစကားမွမေျပာဘဲ အမူအရာနဲ႔တင္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုမေရြး နားလည္လက္ခံႏိုင္ေနပါတယ္။ အဲမွာမွ အဂၤလိပ္စကားေျပာလုပ္လိုုက္ရင္ ႏိုင္ငံရပ္ျခားက ပရိတ္သတ္ေတြအတြက္ အခက္အခဲေတြျဖစ္ၿပီး စိတ္ဝင္စားမႈေလ်ာ႔သြားႏိုင္တယ္။ အဲအတြက္ Chaplin ဟာ ရုပ္ရွင္မွာ အသံဆိုလို႔ သူကိုယ္တိုင္ေရးစပ္ထားတဲ႔ ေနာက္ခံတီးလံုးပဲ ထည့္ၿပီး က်န္တာကိုေတာ႔ ခါတိုင္းလုပ္ေနက် အသံတိတ္ရုပ္ရွင္လိုမ်ိဳးပဲ ရိုက္ကူးတင္ဆက္ခဲ႔ပါတယ္။ သူပင္ပမ္းအားထုတ္ခဲ႔ရက်ိဳးနပ္ခဲ႔ရတာကေတာ႔ ရုပ္ရွင္ဟာ ပရိတ္သတ္အားေပးမႈေရာ ဝင္ေငြအေရပါ ေအာင္ျမင္ခဲ႔ၿပီး ဝင္ေငြ ေဒၚလာ ၃ သန္းေလာက္ ရခဲ႔ပါတယ္။


အျငင္းပြားစရာမ်ားနဲ႔ နာမည္က်ဆင္းမႈ

၁၉၄၀ ခုနစ္ေက်ာ္ေတြမွာေတာ႔ Chaplin ဟာ သူ႔လုပ္ငန္းအရမွာေရာ personal life မွာပါ အျငင္းပြားစရာ ျပႆနာေတြ ခနခနတက္ခဲ႔ပါတယ္။ ဇာတ္လမ္းစတာကေတာ႔ သူ႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအျမင္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္ျပသခဲ႔မိတဲ႔ အခ်က္ပါ။ အဲအခ်ိန္မွာ သူနဲ႔ Nazi Germany က Adolf Hitler နဲ႔ ဆင္တူတဲ႔အခ်က္ေတြက အရမ္းမ်ားတယ္။ ႏွစ္ေယာက္သား ၄ ရက္ပဲျခားၿပီးေမြးတယ္။ ငယ္ငယ္က ခက္ခဲၾကမ္းတမ္း မြဲေတခဲ႔ေပမဲ႔ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈေၾကာင့္ ခုေတာ႔ လူအေျမာက္အမ်ားကို လႊမ္းမႈိးထားႏိုင္ၿပီ။ အဲအျပင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးလည္း ႏႈတ္ခမ္းေမႊးပံုစံ တူတယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ Chaplin ဟာ Hitler နဲ႔တကြ ဖက္ဆစ္ဝါဒကို ေလွာင္ေျပာင္တဲ႔ The Great Dictator ကို ထုတ္လုပ္ျဖစ္ခဲ႔တယ္။

The Great Dictator ကို ၂ ႏွစ္ၾကာ ဇာတ္ညႊန္းေရးသားခဲ႔ၿပီး ၿဗိတိန္က ဂ်ာမနီကို စစ္ေၾကျငာၿပီး ၆ ရက္အၾကာမွာ ရိုက္ကူးေရးစခဲ႔တယ္။ အဲအခ်ိန္မွာ Hitler ကို တိုက္ခိုက္ေလွာင္ေျပာင္တာဟာ စြန္႔စားရာေရာက္ေပမဲ႔ သူ႔မွာေငြေၾကး အရင္းအႏီွးအကုန္ရွိေတာ႔ Chaplin က မမူခဲ႔ပါဘူး။ ရုပ္ရွင္ကို ရံုတင္ေတာ႔ အဲေခတ္က ဝင္ေငြအေကာင္းဆံုးကားတစ္ကားျဖစ္ခဲ႔ၿပီး Oscar ၅ ခု စာရင္းဝင္ခဲ႔ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ ရုပ္ရွင္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးပိုင္းမွာ ဇာတ္ေကာင္က စစ္နဲ႔ ဖက္ဆစ္ဝါဒကို အသနားခံတဲ႔စကားေျပာခဲ႔လို႔ လူေတြၾကားမွာ အျငင္းပြားခဲ႔ရပါတယ္။

အဲေနာက္ပိုင္းႏွစ္ေတြမွာေတာ႔ Chaplin ဟာ ျပသနာေတြ ေတာက္ေလွ်ာက္ရင္ဆိုင္ခဲ႔ရၿပီး တရားခြင္ ခနခနေရာက္ခဲ႔ရပါတယ္။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ႔ မင္းသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ႔ Joan Barry နဲ႔ ဇာတ္လမ္းရႈပ္တာေတြ၊ Barry က Chaplin ရဲ႕ကိုယ္ဝန္လြယ္ထားရတယ္ဆိုေပမဲ႔ Chaplin က ျငင္းခဲ႔တာ စတဲ႔အခ်က္ေတြက သူ႔ကို နဂိုကတည္းက ႏိုင္ငံေရးအျမင္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၾကည့္မရ မသကၤာျဖစ္ခဲ႔တဲ႔ FBI ဒါရိုက္တာ J. Edgar Hoover အတြက္ အကြက္ေကာင္းျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ အဲမွာ Chaplin ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြကို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥေတြအတြက္ ျပည္နယ္ျဖတ္ေက်ာ္ သယ္ေဆာင္မႈ စတဲ႔ အမႈမ်ိဳးစံုနဲ႔ တရားစြဲခံခဲ႔ရၿပီး တကယ္လို႔သာ အမႈရႈံးရင္ ေထာင္ ၂၃ ႏွစ္က်ခံရဖို႔ဆိုတာေတြ ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ အဲအမႈသတင္းဟာ သတင္းစာေခါင္းစဥ္ မ်က္ႏွာဖံုးေတြမွာ ေနရာယူခဲ႔ၿပီး Chaplin လည္း နာမည္အႀကီးအက်ယ္က်ဆင္းခဲ႔တယ္။ ေနာက္ေတာ႔ ေသြးစစ္မႈအရ Barry ရဲ႕ သမီးဟာ Chaplin ရဲ႕ေသြးသားျဖစ္တယ္လို႔ ေၾကျငာခဲ႔ပါတယ္။ အဲသတင္းဟာလည္း FBI ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈေအာက္ကေန သတင္းႀကီးျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ အဲကိစၥအၿပီး ႏွစ္္ပတ္အၾကာမွာေတာ႔ Chaplin ဟာ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ သူ႔တပည့္မေလး Oona O’Neill နဲ႔ လက္ထပ္ခဲ႔လို႔ လူေျပာစရာေတြ ထပ္ေပၚလာျပန္ပါတယ္။


ကြန္ျမဴနစ္လို႔ ေျပာခံရတဲ႔ Chaplin

Barry မႈခင္းကိစၥေတြေနာက္ပိုင္းမွာ Chaplin ဟာ Monsieur Verdoux ကို ရိုက္ကူးခဲ႔တယ္။ ဇာတ္လမ္းက Black comedy ျဖစ္ၿပီး ျပင္သစ္ဘဏ္စာေရးတစ္ေယာက္ အလုပ္ျဖဳတ္ခံခဲ႔ရရာက မိသားစုကို ေထာက္ပံ႔ဖို႔ ပိုက္ဆံရွိ တစ္ခုလပ္ေတြကို လိုက္ယူ၊ သတ္ပစ္တဲ႔ဟာပါ။ ဒီကားမွာလည္း Chaplin ဟာ သူ႔ႏိုင္ငံေရး အျမင္ေတြ ထည့္ရိုက္ခဲ႔ၿပီး ဒီတစ္ကားမွာေတာ႔ capitalism ကို တုိက္ခိုက္ခဲ႔တယ္။ ကမာၻႀကီးဟာ စစ္လက္နက္ေတြ အမ်ားႀကီးေရာင္း၊ လူေတြအမ်ားႀကီးသတ္ဖို႔ပဲ လုပ္ေနတယ္ဆိုတဲ႔ သေဘာနဲ႔ပါ။ အဲဒီမွာေတာ႔ နဂိုကတည္းက လူထုၾကားမွာ နာမည္ပ်က္သလိုျဖစ္ေနတဲ႔ Chaplin ဟာ ျပျပခ်င္း Premiere မွာပဲ ေလွာင္ေျပာင္ေအာ္ဟစ္တာေတြ ခံခဲ႔ရၿပီး ေနာက္ရက္ေတြမွာ ရံုေပးမတင္ဖို႔အထိေတာင္ ဝိုင္းေတာင္းဆိုတာေတြ ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။

Capitalism ကိုတိုက္ခိုက္တာေတြပါတဲ႔အတြက္ Chaplin ဟာ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒီဆိုၿပီး စြပ္စြဲတာေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲအေတာအတြင္းမွာ တျခား ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒီလို႔ ထင္ရတဲ႔သူေတြနဲ႔ မိတ္ေဆြေတြျဖစ္ေနတာ၊ ဒုတိယ ကမာၻစစ္အတြင္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဒုတိယ စစ္မ်က္ႏွာဖြင့္ၿပီး Soviet ျပည္ေထာင္စုကို ကူညီေပးဖို႔ လႈံ႔ေဆာ္တာေတြလည္းရွိေနတာ၊ Soviet သံတမန္ေတြရဲ႕ ပြဲေတြ တက္တာ စတဲ႔အခ်က္ေတြကလည္း ပိုၿပီးေထာက္ပံ႔ေပးေနခဲ႔ပါတယ္။ အဲဒါမို႔ FBI က Chaplin ကို ႏိုင္ငံတြင္းက ထြက္သြားေစခ်င္ခဲ႔လို႔ ၁၉၄၇ မွာေတာ႔ တရားဝင္ စစ္ေဆးမႈ စခဲ႔ပါတယ္။ Chaplin ဟာ ကြန္ျမဴနစ္မဟုတ္ေၾကာင္း ျငင္းဆိုခဲ႔ေပမဲ႔ စစ္ေအးစတင္ဖို႔ ျဖစ္ေနတဲ႔ကာလလည္းျဖစ္၊ ဒီအေၾကာင္း သတင္းမွာလည္း ဟိုးေလးတစ္ေၾကာ္လည္းျဖစ္ေနေတာ႔ ေနာက္ဆံုးေတာ႔ သူ႔ကို ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလာခဲ႔ၾကပါတယ္။


ျပည္ႏွင္ခံရျခင္း

၁၉၅၁ မွာေတာ႔ Chaplin ဟာ အရမ္း serious ျဖစ္တဲ႔ ရုပ္ရွင္ Limelight ကိုရိုက္ကူးခဲ႔ပါတယ္။ ၁၉၅၂ မွာ premiere ပြဲကို ရုပ္ရွင္ဇာတ္အိမ္တည္ထားတဲ႔ London မွာ ျပဖို႔အတြက္ Chaplin နဲ႔ မိသားစုဟာ New York ၿမိဳ႕ေန သေဘၤာစီးၿပီး ထြက္လာခဲ႔တယ္။ ေနာက္ေန႔မွာေတာ႔ Attorney General James P. McGranery က Chaplin ရဲ႕ ျပည္ဝင္ခြင့္ကို ပိတ္သိမ္းပစ္ခဲ႔ၿပီး US ကိုျပန္လာဖို႔အတြက္ Chaplin ဟာ သူ႔ႏိုင္ငံေရးန႔ဲ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အယူဝါဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ interview တစ္ခုလုပ္ရပါမယ္လို႔ ေၾကျငာခဲ႔ပါတယ္။ တကယ္ဆိုရင္ေတာ႔ US အစိုးရနဲ႔ FBI မွာရွိေနတဲ႔ အေထာက္အထားေတြက Chaplin ကိုျပည္ဝင္ခြင့္ပိတ္ႏိုင္ေလာက္တဲ႔ထိ ခိုင္လံုမႈမရွိပါဘူး။ Interview ဝင္လိုက္ရင္ေတာင္ US ကိုျပန္လာႏို္င္ေခ်မ်ားခဲ႔ေပမဲ႔ Chaplin ဟာ သတင္းၾကားၾကားခ်င္းမွာပဲ US ကို စြန္႔ခြာဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ႔ပါတယ္။


Switzerland ေရာက္ Chaplin

Chaplin ဟာ ျပည္ဝင္ခြင့္ပိတ္ခံရၿပီးေနာက္ပိုင္း US ကိုျပန္ဖို႔ လံုးဝမႀကိဳးစားခဲ႔ပဲ ကိစၥရပ္ေတြရွင္းလင္းဖို႔ ဇနီးကိုပဲ ေစလႊတ္ခဲ႔ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ႔ Chaplin မိသားစုဟာ Switzerland က Geneva ေရကန္ကို မ်က္ႏွာမူထားတဲ႔ ၃၅ ဧက က်ယ္ Manoir de Ban ၿခံႀကီးမွာ ေနထိုင္ခဲ႔ၾကပါတယ္။ Hollywood က သူ႔ studio နဲ႔ ေနအိမ္ကို ေရာင္းပစ္ခဲ႔သလို ဇနီးျဖစ္သူကလည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားအျဖစ္က စြန္႔လႊတ္ၿပီး ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံသား ခံယူခဲ႔တယ္။

ေနာက္ေတာ႔ Chaplin ဟာ A King in New York ရုပ္ရွင္ကို ဖန္တီးခဲ႔ပါတယ္။ ဇာတ္လမ္းကေတာ႔ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ခံလို႔ ထြက္ေျပးလာရတဲ႔ ဘုရင္တစ္ပါး New York မွာ ခုိလႈံခြင့္ေတာင္းတဲ႔အေၾကာင္းပါ။ ရုပ္ရွင္မွာ သူ႔တရားခြင္နဲ႔ စြပ္စြဲမႈေတြက အေတြ႕အႀကံဳေတြကို ထည့္သြင္းခဲ႔လို႔ ဒီကားဟာ Chaplin ရဲ႕ personal အဆန္ဆံုးကားလည္းျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ A King in New York ကို အထူးပြဲျပေတာ႔ အေမရိကန္ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ သတင္းမယူဖို႔ တားျမစ္ခဲ႔ပါတယ္။

၁၉၆၀ ခုနစ္ေတြေက်ာ္လာတဲ႔အခါမွာေတာ႔ US မွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ႔ ခံယူခ်က္ေတြ သေဘာထားေတြ ေျပာင္းလဲလာခဲ႔ပါတယ္။ အဲအခ်ိန္မွာေတာ႔ လူေတြရဲ႕ အာရံုဟာ Chaplin ရဲ႕ ႏိုင္ငံအေရးအျမင္ေတြထက္ သူဖန္တီးတဲ႔ အႏုပညာေတြေပၚကို ျပန္ေရာက္လာခဲ႔ပါတယ္။ “လူေတြ ေမ႔ေပ်ာက္ခဲ႔ၾကတဲ႔ Tramp ေလးတစ္ေယာက္ အေမရိကန္ေျမဆိပ္ကမ္းတစ္ခုမွာ သေဘၤာေလးစီးၿပီးျဖစ္ျဖစ္ ေဝဟင္မွာေလယာဥ္စီးၿပီးျဖစ္ျဖစ္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြားလာခြင့္ရခဲ႔မယ္ဆိုရင္လည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျပည္သူေတြအေပၚမွာ အႏၱရာယ္ေတြျဖစ္လာႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ယံုပါတယ္” လို႔ The New York Times က ေရးသားခဲ႔ပါတယ္။


Chaplin ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးခရီး

Chaplin ဟာ ၁၉၆၇ မွာ သူ႔ေနာက္ဆံုးလက္ရာျဖစ္တဲ႔ A Countess from Hong Kong ကိုျပသခဲ႔ပါတယ္။ အဲေတာအတြင္းမွာ က်န္းမာေရး မေကာင္းျဖစ္ခဲ႔တဲ႔ Chaplin ဟာ ၁၉၇၇ မွာေတ႔ာ ေတာ္ေတ္ာဆိုးရြားလာခဲ႔ၿပီး ၁၉၇၇ ခုနစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၅ ရက္ မနက္အေစာပိုင္း အိပ္စက္ရင္း ေသဆံုးခဲ႔ပါတယ္။ ေသဆံုးခ်ိန္မွာ အသက္ ၈၈ ႏွစ္ ရွိခဲ႔ပါတယ္။ ေနာက္ ဆံုးပါးသြားခ်ိန္မွာေတာ႔ Oona O’Neill နဲ႔ ထြန္းကားခဲ႔တဲ႔ ကေလး ၈ ေယာက္နဲ႔အတူ အိမ္ေထာင္သက္ မၾကာခဲ႔တဲ႔ Lita Grey နဲ႔ရတဲ႔ သားတစ္ေယာက္ က်န္ရစ္ခဲ႔ပါတယ္။

၂၇ ရက္မွာလုပ္ခဲ႔တဲ႔ သူ႔အသုဘဟာ လူအမ်ားႀကီးမပါတဲ႔ အတုိခ်ံဳးပြဲေလးပဲ လုပ္ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။၁၉၇၈ ခုနစ္ မတ္လမွာေတာ႔ Chaplin ရဲ႕ အေလာင္းဟာ ျမႈပ္နွံထားတဲ႔ Consier-sur-Vevey သခၤ် ိဳင္းကေန တူးေဖာ္ခုိးယူခံခဲ႔ရပါတယ္။ လူႏွစ္ေယာက္က တူးယူခဲ႔တာျဖစ္ၿပီး က်န္ရစ္သူ မုဆိုးမ Oona Chaplin ဆီက ေငြေတာင္းဖို႔ လုပ္ခဲ႔တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ ႕ႀကီးမားလွတဲ႔ ရွာေဖြဖမ္းဆီးေရးေၾကာင့္ ေမလ မွာ အဖမ္းခံခဲ႔ရၿပီး Chaplin ရဲ႕ အေခါင္းကိုလည္း Noville ရြာက လယ္ထဲမွာ ရွာေတြ႕ခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေခါင္းကို Corsier သခ်ိဳင္းမွာပဲ ကြန္ကရစ္ အထူအုပ္ၿပီး ျပန္ၿမႈပ္ႏွံခဲ႔ပါတယ္။


 

Comments

comments

Share this post Leave a comment

About The Author

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *